Davos 2026: Nidaamka Caalamiga ah oo "Qaawanaaday" iyo Reer Galbeedka oo ku Kala Tagay Fagaarihii Dhaqaalaha
Laga soo bilaabo 'America First' ilaa 'Sharciga Kaynta': Waji-gabaxa ku dhacay Reer Galbeedka iyo Loolanka Cusub ee Awoodda.
Davos, Switzerland – Madasha Dhaqaalaha Adduunka ee Davos, oo looga bartay inay tahay goobta lagu jaangooyo mustaqbalka dhaqaalaha dunida, ayaa sanadkan isu beddeshay fagaare dagaal siyaasadeed oo aan horay loo arag. Shirka sanadkan (2026) wuxuu daaha ka fayday "ceebaha" nidaamka caalamiga ah iyo kala-fogaansho qoto dheer oo soo kala dhex-gashay xulafadii reer Galbeedka ee soo hogaaminayay dunida tan iyo Dagaalkii Labaad ee Adduunka.
Haddaba, maxaa ka dhacay Davos? Waa kuwan qodobada ugu waaweyn ee gilgilay madasha:
1. Mareykanka: "Awoodda ayaa Xaq ah"
Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ayaa madasha la yimid siyaasad ku dhisan "Danaha Mareykanka oo kaliya" (America First), isagoo meesha ka saaray diblumaasiyaddii hore.
Arrinta Greenland: Trump wuxuu si cad u sheegay inuu doonayo inuu la wareego jasiiradda Greenland ee Denmark, isagoo cuskanaya sababo amni iyo kheyraad. Wuxuu ku hanjabay inaysan u baahnaan doonin awood ciidan, balse Denmark looga fadhiyo inay qaadato "go'aanka saxda ah."
Tani waxay muujisay in Washington ay qaadatay waddo ah in awoodda "adag" ay ka hormarinayso sharciga caalamiga ah.
2. Qirashada Kanadiyaanka: "Nidaamku wuxuu ahaa Been"
Hadalkii ugu saameynta badnaa waxaa jeediyay Mark Carney, Ra'iisul Wasaaraha Canada, kaas oo qiray in nidaamka caalamiga ah ee reer Galbeedku dhisay uu ahaa mid "musuqmaasuq ah."
Carney wuxuu yiri: "Waan ogayn in sheekada nidaamka caalamiga ah ee sharuucda ku dhisan ay ahayd been... Wadamada awoodda leh (sida Mareykanka) sharciga way iska reebi jireen markay rabaan, halka wadamada kalena lagu qasbi jiray."
Wuxuu intaas ku daray in wadamada awoodda dhexe aysan ku sii dhex noolaan karin "beentii hore," isagoo ka digay in haddii aysan midoobin ay noqon doonaan "cuntada miiska saaran."
3. Digniinta Yurub: Khatarta "Sharciga Kaynta"
Hogaamiyayaasha Yurub, oo uu ugu horreeyo Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron, ayaa muujiyay cabsi xooggan oo ku aadan in dunidu u siibato fowdo.
Sharciga Kaynta (Jungle Law): Macron wuxuu ka digay in haddii sharuucda caalamiga ah la tuuro, dunidu noqon doonto meel "kan xooga badani uu cuno kan liita," wuxuuna xaqiijiyay in Yurub aysan aqbali doonin handadaad siyaasadeed.
Midowga Yurub ayaa sidoo kale u diyaar-garoobaya dagaal ganacsi oo ka dhan ah Mareykanka, haddii Trump uu fuliyo hanjabaadiisa canshuuraha cusub.
4. Fursadda Dunida Islaamka iyo Wadamada Soo Koraya
Falanqeeyayaasha siyaasadda, sida Maxamed Cafaan oo ka tirsan Jaamacadda Ibnu Khalduun, ayaa aaminsan in burburkan uu fursad u yahay wadamada "Awoodda Dhexe" sida Turkiga, Sacuudiga, iyo Masar.
Wadamadan waxay haystaan fursad ay kaga baxaan "Gacanta saraynta" reer Galbeedka iyagoo raacaya aragtida ah in nidaamka caalamiga ah dib loo habeeyo.
Tani waxay xoojinaysaa halkudhigga Madaxweyne Erdogan ee ah "Adduunku wuu ka weyn yahay shan," taas oo ah baaq loo jeedinayo in la sameeyo nidaam caalami ah oo cadaalad ah, halkii lagu sii tiirsanaan lahaa nidaamka hadda sii dumaya.
Gunaanad
Shirka Davos 2026 wuxuu diray farriin cad: Waagii "Caalamiyeynta" (Globalization) iyo nidaamkii reer Galbeedku horkacayey wuu sii dhamaanayaa. Dunidu waxay galaysaa marxalad cusub oo ay xukumaan dano qaran, awood sheegasho, iyo isbahaysiyo cusub oo aan ku dhisnayn sharuucdii hore loo yaqaanay.
Xigassho: Anadolu Agency


